Honours voor HAVO

INLEIDING

Het Bataafs Lyceum wil graag dat alle leerlingen zich persoonlijk ontplooien tot de grenzen van hun mogelijkheden om voldaan en leergierig aan de volgende fase van hun opleiding te beginnen. Het Bataafs Lyceum heeft de ambitie hun zo getalenteerde leerlingen meer te bieden dan uitstekende resultaten binnen het reguliere programma. Het Bataafs Lyceum heeft al meer dan 100 jaar ervaring op dit gebied, met plusprogramma’s, excellentie-ontwikkeling en speciale programma’s voor hoogbegaafden. Het Honoursprogramma (HP) wil die expertise bundelen en verder uitbreiden. Het Bataafs Lyceum biedt daarmee een programma dat leerlingen uitdaagt te excelleren, zich persoonlijk te ontplooien en plezier te hebben in leren. Het programma is modern, gaat uit van de motivatie van de leerlingen, werkt met een coachende didactiek en richt zich op de ontwikkeling van competenties van de 21e eeuw. Hoe we dit programma vorm willen geven wordt in de volgende hoofdstukken uiteengezet. Ter verduidelijking zijn in de bijlage voorbeelden opgenomen.

Kort aanduidend:

  • We willen de leerling stimuleren om zich te ontwikkelen in zowel cognitieve vaardigheden als andere vaardigheden. Dat zijn vaardigheden als samenwerken, een plan maken, evalueren, projectmatig werken, onderzoek doen.
  • Leerlingen zitten aan het roer: ze bepalen zelf op welke manier ze voldoen aan de criteria die het programma stelt.
  • In wat de leerlingen doen en hoe ze dat doen, worden ze ondersteund en gecoacht door begeleiders met expertise op dit gebied.
  • Honoursleerlingen staan in contact met elkaar, zowel met leerlingen van de eigen school als van de andere gymnasia.
  • Wat de leerlingen doen en presteren, wordt uiteindelijk beoordeeld door externe beoordelaars.

HET PROGRAMMA

De opzet

Het programma is tweeledig. De leerling haalt goede cijfers voor zijn reguliere profiel(en) en daarnaast volgt hij een op maat gesneden programma. De school stelt in samenspraak met de leerling het persoonlijke programma vast.

Het programma kan zelfsturend (vraag gestuurd) zijn van karakter. Het betreft een keuze om zelfstandig een eigen onderwerp te onderzoeken of een talent te ontwikkelen: het produceren van een persoonlijke opdracht, bijvoorbeeld een werkstuk op papier, een driedimensionaal werkstuk, een optreden, het organiseren van een concert, feest, debattoernooi etc., waarvoor verschillende competenties ingezet kunnen worden.

Ontwikkeling van competenties

Op welke wijze de leerling het programma ook volgt (vraag- dan wel aanbodgestuurd), de ontwikkeling van de competenties en het behalen van een bepaald niveau daarin zijn essentieel voor het met goed gevolg doorlopen van het traject. Het programma is dus niet productgericht, maar ontwikkelingsgericht. De leerling zorgt ervoor dat hij aan kan tonen dat hij een competentie heeft ontwikkeld.

Om goed zicht te krijgen op de (ontwikkeling van de) competenties worden deze in rubrics beschreven. Deze rubrics moeten gezien worden als een beoordelingskader en referentiemodel, op basis waarvan de leerling feedback krijgt.

Richtlijn tijdsinvestering traject voor de leerling: minimaal 40 klokuren in 4 HAVO en 20 klokuren in 5 HAVO.

 

Planning

Gedurende het eerste jaar van het tweejarige honoursprogramma zal de leerling de volgende zaken doen.

  1. In de herfst een 2-daagse Honoursevent bij Saxion Hogeschool. Hierin worden teamwerk, creativiteit en probleemoplossende vaardigheden uitgedaagd om tot vernieuwende producten te komen.
  2. Een zelfgekozen themaopdracht die op school wordt uitgevoerd. De opdrachtgever en de opdracht zal door de leerlingen zelf moeten worden gezocht. Deze opdracht loot tijdens het schooljaar.
  3. Een eendaags Honoursevenement in het voorjaar waarin de leerlingen van het Bataafs Lyceum worden uitgedaagd om het op te nemen tegen leerlingen van Honoursprogramma’s uit de regio.

In het tweede jaar zal de leerling

  1. een slotopdracht uitvoeren waar hij of zij zich in wil verdiepen. Deze opdracht zal ook binnen school gefaciliteerd worden.
  2. Uitgedaagd worden om de nieuwe HP groep te ondersteunen tijdens een of meerdere evenementen.

Tijdens zowel het eerste als het tweede jaar zullen leerlingen uitgedaagd worden om hun feedback aan het HP programma te leveren door samen met docenten deel te nemen aan de ontwikkeltraject sessies ten behoeve van het HP die door Saxion worden georganiseerd.

VOOR WIE

Het Bataafs Lyceum zou het Honoursprogramma aan al haar leerlingen gunnen. De aard van het programma en de kwaliteitseisen die de school aan het programma wil stellen betekenen echter dat er een selectie gemaakt zal moeten worden.

Bij de selectie van leerlingen denken we aan twee groepen. De ene groep leerlingen wordt gekenmerkt door typeringen als ‘zeer slim’, ’vindt het aangeboden programma heel gemakkelijk’, ‘kiest veel vakken’, ‘kan meer aan’ etc.. Het is de groep leerlingen die met groot gemak door de HAVO wandelt en daarbij de grenzen van hun mogelijkheden nog lang niet in zicht heeft. De andere groep is een groep leerlingen die, hoewel waarschijnlijk of bewezen heel begaafd, onregelmatig presteert, moeilijk motivatie kan vinden en schoolzaken niet belangrijk lijkt te vinden. Vaak ontplooien de leerlingen van deze groep zich elders, buiten school.

Voor beide groepen geldt echter wel dat zij in de mening van de school de tijd die ze moeten investeren in de activiteiten van het programma ook moeten ze kunnen missen uit hun reguliere programma. Om die reden werken we met een selectie die op basis van de inschatting van de mentoren gemaakt wordt. Deze leerlingen worden door de teamleider uitgenodigd om deel te nemen aan het programma. Om te voorkomen dat leerlingen die zeer graag mee willen doen buiten de boot vallen is het mogelijk om ook zelfstandig aan te melden. Toelating tot het programma blijft echter een besluit van de selectiecommissie, bestaande uit de HP begeleiders en een lid van de schoolleiding.

MISSIE EN VISIS

Het HP heeft als doel leerlingen die blijk geven van extra begaafdheid op één of meer gebieden de kans te geven hun talenten te ontwikkelen tot op het voor hen hoogst haalbare niveau. Dit kan door middel van verbreding en verdieping. Door deelname aan het programma ontwikkelt de leerlingen een scala aan competenties, die hem van nut zijn in zijn vervolgopleiding en rol in de maatschappij.

WIE ZIJN DE BEGELEIDERS

De speciaal voor dit programma getrainde docent kan zowel als begeleider optreden als beoordelaar zijn. De rollen worden gescheiden: de begeleidende docent is niet de beoordelaar. Hij/zij kan begeleider van de ene leerling en beoordelaar van de andere zijn.

Begeleiders zullen voor een significant deel komen van het Saxion Honoursprogramma. De beoordelende docenten zullen dan weer overwegend van het Bataafs Lyceum komen.

Om de rol van begeleider / beoordelaar in het Honoursprogramma  goed te kunnen vervullen, zoeken we begeleiders die goed kunnen luisteren, die kunnen coachen, vragen stellen, ruimte bieden, die hoge verwachtingen van leerlingen hebben, die vertrouwen kunnen geven en zo hun leerlingen kunnen inspireren. Van begeleiders / beoordelaars wordt een tijdsinvestering per jaar per leerling verwacht, naast het ontwikkeltraject (deskundigheidsbevordering).

Het HP ontwikkeltraject

De kaders van het Honoursprogramma zijn hierboven geformuleerd. Binnen die kaders zullen we al doende en met elkaar tot een uitwerking komen. Het Bataafs Lyceum bouwt samen met Saxion en scholen aan een Honoursprogramma voor zoveel mogelijk Havisten in de regio.

Jaarlijks organiseert Saxion we voor de begeleiders een werkdag bij aanvang van het schooljaar en een aantal themamiddagen. Op deze middagen worden verschillende aspecten van het HP verdiept, veranderd of aangepast. Hiervoor is de inbreng van leerlingen die in het Honoursprogramma zitten absoluut noodzakelijk. Daarnaast is het een uitstekende mogelijkheid om van elkaar te leren.

Uiteraard staan we ook open voor ideeën en expertise van buiten. Er zullen gesprekken gevoerd worden met externen om te zien waar aanvulling wenselijk en/of noodzakelijk is. De uitwerking van het programma, de organisatie binnen scholen, de organisatie van de beoordeling, de ontwikkeling en opleiding van de begeleiders, de vorm, inhoud en organisatie van de beoordeling zijn allemaal zaken die we de komende tijd verder uitwerken.

HET HONOURSPREDICAAT

Leerlingen die het Honoursprogramma met goed gevolg hebben doorlopen en geslaagd zijn voor de HAVO zullen middels het testimonium bij het Diploma een Honourscertificaat ontvangen. Naast dat dit een mooie toevoeging is aan het diploma biedt het Honourspredicaat ook toegang tot rechtstreekse plaatsing in het Saxion Honoursprogramma, mocht de leerling voor een opleiding aan een Saxion Hogeschool kiezen.

Het Honourscertificaat staat los van een eventueel cum laude-predicaat en staat ook los van cijfermatige prestaties van het reguliere programma.